Podnikání v Česku a Polsku

Transkript

Podnikání v
Česku a Polsku
jednoduše a
srozumitelně
1
Poděkování
Velmi ráda bych chtěla poděkovat všem studentům své třídy Provoz a ekonomika dopravy, kteří se v letech 2009 - 2010
aktivně podíleli na přípravě a tvorbě tohoto bulletinu, vyslovit uznání a dík všem kolegům, kteří přiložili ruku k dílu a byli mi
nápomocni, ať už při realizaci bulletinů, či přípravě seminářů v rámci projektu.
Mé poděkování patří Ing. Markétě Volkmerové za její čas strávený při konzultacích, cenné rady, odborné připomínky,
komentáře ke všem materiálům z daňového hlediska, panu Ing. Jindřichu Michalskému za velice ochotný přístup,
profesionální, aktivní překlad náročného odborného českého textu do polského jazyka.
Slova díků náleží Ing. Danutě Matyjaszkové za perfektní, věcné, česko-polské přednášky v rámci semináře zaměřeného na
daňovou problematiku, Ing. Anetě Solichové a panu Daliboru Dudovi za skvělé přednášky k problematice podnikání a živností
v České republice, za jejich podnětné návrhy, poskytnuté podklady a aktuální informace, které přispěly k vypracování
bulletinů.
V neposlední řadě si cením podpory a vstřícného přístupu vedení školy po celou dobu trvání a realizace aktivit v rámci
projektu. Mnohokrát děkuji.
Ing. Liběna Orságová, manažerka projektu
2
Daňový systém a podnikání v Česku a Polsku
CZ.3.22/3.3.05/08.00381
Projekt je spolufinancován z prostředků Fondu mikroprojektů Euroregionu
Těšínské Slezsko - Ślᶏsk Cieszyoski Operačního programu přeshraniční
spolupráce Česká republika – Polská republika 2007-2013.
"Překračujeme hranice"
3
SLOVO ÚVODEM
Střední škola Bohumín, příspěvková organizace, 4. ročník oboru Provoz a ekonomika dopravy,
pracoval od ledna 2009 s partnerskou školou z Polska - Zespól Szkół Ekonomiczno-Usługowych Rybnik
na projektu s názvem „Daňový systém a podnikání v Česku a Polsku“ spolufinancovaném Evropskou
unií v rámci euroregionu Těšínské Slezsko.
Hlavním cílem projektu bylo během 18 měsíců, na základě úzké spolupráce s partnerem, vytvořit
kvalitní studijní materiály pro studenty a veřejnost, které by měly sloužit k lepší orientaci v dapové
problematice a podmínkách zakládání firem v České republice a Polsku – se zaměřením na daně
z příjmu, silniční dap a dap z přidané hodnoty, ve srovnání mezi oběma státy. Výsledkem projektu
jsou dva bulletiny: „Daňový systém v Česku a Polsku – jednoduše a srozumitelně“ a „Podnikání
v Česku a Polsku – jednoduše a srozumitelně“, které jsou dvojjazyčné.
Dalším cílem bylo navázání dlouhodobé partnerské spolupráce mezi naší a polskou školou,
odstranění jazykových bariér, příprava vzdělávacích materiálů, zpřístupnění těchto studijních
materiálů studentům, případně veřejnosti i prostřednictvím www stránek školy, podporovat
spolupráci mezi komunitami na obou stranách hranice, se zaměřením na společné zlepšování
sociálních, kulturních a ekonomických vztahů, rozvíjet mezilidské příhraniční vztahy.
Studenti se během projektové práce scházeli na společných odborných seminářích s tlumočníky
v rámci obou partnerských států – v Česku i Polsku. Proběhla spousta přednášek, besed, studenti se
blíže seznamovali s odbornou terminologií, dapovým systémem, podnikáním i kulturou obou
partnerských států, sportovali. Navštívili např. Archeopark v Chotěbuzi, park lázní Darkov, Zámek
Fryštát, Zámecké muzeum v Pszczynie, cisterciácký klášter v Rudách u Ratiboře, vyslechli přednášku
průvodce Muzea Rybník, zhlédli poutavý film Bohumínské meandry Odry a o městě Bohumín
v polském jazyce apod.
Třicet českých a třicet polských studentů pracovalo v osmi smíšených česko-polských pracovních
skupinách, které zpracovávaly materiály týkající se daní, počítaly daně, vyplpovaly dapová přiznání
k praktickým příkladům, řešily, doplpovaly a vypracovávaly odpovědi na testové otázky, plnily úkoly,
schematicky znázorpovaly postup a kroky podnikatele, fyzické osoby, který se rozhodne podnikat,
dokonce si i zasportovaly v netradičních, zábavných disciplínách ve „Hrách bez hranic“ a sbíraly tak
body do celoprojektové soutěže skupin. Soutěž byla ukončena na posledním, závěrečném semináři,
který proběhl dne 11. března 2010 na Střední škole v Bohumíně. Nejlepší skupiny byly vyhodnoceny
a odměněny, každý obdržel maličkost a pamětní list.
Manažerka projektu: Ing. Liběna Orságová
4
OBSAH
Poděkování ...................................................................................................................................... 2
Slovo úvodem ...................................................................................................................................... 4
Obsah................................................................................................................................................... 5
Část I ........................................................................................................................................................ 6
Podnikání a živnosti ............................................................................................................................. 8
Przedsiębiorczośd i samodzielna działalnośd gospodarcza ............................................................... 23
Část II ..................................................................................................................................................... 42
Działalnośd gospodarcza w Polsce..................................................................................................... 44
Živnostenské podnikání v Polsku ....................................................................................................... 52
Seznam použité literatury a pramenů ............................................................................................... 60
5
Část I
Podnikání v
Česku
6
Živnostenské
podnikání
Zákon č. 455/1991 Sb. o živnostenském podnikání
(účinnost od 1. ledna 1992)
7
PODNIKÁNÍ A ŽIVNOSTI
V České republice se jedná o nejčastější formu podnikání. Využívají ji i ti, kteří v podnikatelské
činnosti nespatřují hlavní zdroj svých příjmů. Zahájení činnosti je u této formy velmi jednoduché.
Podnikatel, jako fyzická osoba, vykonává většinou činnost menšího rozsahu a to sám, případně s
tichým společníkem. Ve většině případů také podnik sám řídí a vede, popř. je možnost ustanovit
odpovědného zástupce. Mnohdy si podnikatel sám provádí i veškerou administrativu. V praxi se
poměrně často vyskytuje forma smluvní podnikatelské spolupráce fyzické osoby upravená
občanským zákoníkem – sdružení fyzických osob.
Rozhodnutí o tom, v jakém oboru bude podnikatel provozovat svou činnost, zřejmě patří k
nejzákladnějším a nejdůležitějším okamžikům celého procesu rozjíždění podnikání. Na zvolení
správného oboru podnikání mnohdy záleží bytí či nebytí nově založené společnosti.
Faktorů, které by měl začínající podnikatel zvážit při rozhodování o oboru podnikání, je celá řada.
Pokud začínající podnikatel uvažuje o podnikání například jako o vedlejší činnosti při hlavním
zaměstnaneckém poměru (nebo je třeba na rodičovské dovolené atd.), s velkou pravděpodobností
bude volit obor méně náročný na čas, aby mohl obě činnosti optimálně sladit dohromady. Potenciální
podnikatel často mívá sklony založit živnost podobnou svým zájmům.
Existuje tedy velké množství kritérií, které by měl začínající podnikatel zvážit při rozhodování o tom,
do jakého oboru činnosti podnikání se pustí. Vyplatí se vzít v potaz své fyzické i psychické možnosti,
vzdělání a zkušenosti, finanční, časové a prostorové možnosti, dokonce i rodinnou situaci, klimatické
podmínky, konkurenční prostředí, svou motivaci a zainteresovanost k danému oboru podnikání.
Čím více faktorů podnikatel při rozhodování zváží, tím s větší pravděpodobností svou podnikatelskou
činnost rozjede a udrží.
Pokud se podnikatel rozhodl pro určitý obor činnosti, ve kterém by chtěl rozjet podnikatelskou
činnost, provedl určité analýzy, zvážil rizika a přínosy své podnikatelské činnosti a zvolil optimální
formu podnikání, stačí již jen podnikání založit a začít.
Každou činnost, včetně té podnikatelské, je nutné nějakým způsobem financovat. Vše něco stojí, ať
jsou to služby nebo energie. Nastává však problém, kde potřebné zdroje získat. Situace může být
ještě složitější v případě právě začínajícího podnikatele, který nemá dosud žádnou podnikatelskou
historii a pro banky je tudíž velmi rizikovým klientem. I ta sebemenší činnost se neobejde bez alespop
minimální investice. Otázkou tedy je, kde potřebné finanční prostředky sehnat.
Podnikání je běh na dlouhou trať. Začínající podnikatel nemůže očekávat úspěchy hned, ale ani menší
neúspěchy by ho neměly odradit. Je třeba si věřit. Se zrychlováním životního stylu musí i podnikatel
rychleji reagovat na potřeby svých zákazníků. Musí se dívat do budoucnosti, předvídat situace, hledat
řešení problémů a rychle reagovat. A také počítat s tím, že s největší pravděpodobností (zejména ze
začátku) bude mít méně času nejen na rodinu a své koníčky, ale i např. na prohlubování své
odbornosti, na přátele atd.
Živnostenské podnikání
•
Před samotným založením živnosti je nutné zjistit, do jaké skupiny živností plánovaná činnost
patří.
•
Díky tomu se také potenciální podnikatel dozví, zda splpuje podmínky pro provozování této
živnosti a jaké potřebuje k jejímu založení doklady.
8
•
Pokud se rozhodnete podnikat jako fyzická osoba, musíte si především správně zvolit obor
své živnosti.
•
Pro volnou živnost nepotřebujete kromě všeobecných podmínek (věk alespop 18 let,
bezúhonnost, způsobilost k právním úkonům), splnit nic dalšího.
•
U řemeslných, vázaných či u koncesovaných živností je potřeba mít i příslušné vzdělání či
praxi.
Podnikatelé a jejich členění
Dle obchodního zákoníku jsou podnikateli:
•
osoby zapsané v obchodním rejstříku,
•
osoby podnikající na základě živnostenského zákona,
•
osoby podnikající na základě jiného než živnostenského zákona podle zvláštních právních
předpisů (lékaři, advokáti, dapoví poradci),
•
zemědělští podnikatelé.
Živnostenský zákon a jeho novely
•
rok 1992 – zákon č. 455/1991 Sb. o živnostenském podnikání (živnostenský zákon), ve znění
pozdějších předpisů
•
rok 2003 – reforma veřejné správy
•
zrušení okresních živnostenských úřadů a převedení jejich agendy na obce
•
rok 2008 – doposud největší novela živnostenského zákona
•
Hlavní změny od 1. 7. 2008:
–
Ruší se živnostenské listy a koncesní listiny, nahrazeny jsou výpisem z živnostenského
rejstříku.
–
Podnikatel se bude prokazovat pouze tímto výpisem, na němž může mít uvedeno i
několik oborů najednou.
–
Ruší se místní příslušnost k živnostenským úřadům, podnikatel ohlásí živnost na
jakémkoliv obecním či živnostenském úřadě.
–
Omezuje se oznamovací povinnost, některé informace si živnostenské úřady zajistí
samy.
–
Redukuje se počet živností, některé jsou nově přesunuty do živnosti volné (omezuje
se tak odborná způsobilost u některých oborů).
–
Živnost volná bude pouze jedna, rozčleněna bude na jednotlivé obory.
9
•
–
U řemeslných živností bude nově vyžadována kratší praxe.
–
Díky sloučení živností volných do jediné podnikatelé ušetří na správních poplatcích.
–
Přerušení provozování živnosti na dobu neurčitou.
Do současné doby byl živnostenský zákon novelizován cca 110x.
Živnost
•
Soustavná činnost provozovaná samostatně, vlastním jménem, na vlastní odpovědnost, za
účelem dosažení zisku a za podmínek stanovených zákonem č. 455/1991 Sb. v platném znění
o živnostenském podnikání.
•
Živnostenský zákon upravuje podmínky živnostenského podnikání a kontrolu nad jejich
dodržováním.
•
Živnostenský zákon vymezuje živnost pozitivně (co živností je) a negativně (co živností není),
subjekty oprávněné provozovat živnost; vymezuje všeobecné a zvláštní podmínky
provozování živnosti; překážky provozování živnosti; rozdělení živností; povinnosti
podnikatele; zánik živnostenského oprávnění; správní delikty; živnostenskou kontrolu;
živnostenský rejstřík.
Živností není např.:
•
Provozování činnosti vyhrazené zákonem státu nebo určené právnické osobě.
•
Restaurování kulturních památek nebo jejich částí.
•
Provádění archeologických výzkumů.
•
V rozsahu zvláštních zákonů činnost fyzických osob (lékařů, zubařů, farmaceutů, veterinářů,
advokátů, notářů, soudních exekutorů, znalců, tlumočníků, auditorů, dapových poradců
apod. – tzv. svobodná povolání).
•
Činnost bank, poskytování platebních služeb, směnárenská činnost, činnost pojišťoven,
zajišťoven, komoditních burz atd.
•
Pořádání loterií a jiných podobných her.
•
Výroba elektřiny, plynu a jejich přeprava či přenos.
•
Provozování dráhy a drážní dopravy.
•
Provozování rozhlasového a televizního vysílání.
•
Zprostředkování zaměstnání.
•
Provozování stanic technické kontroly.
•
Poskytování sociálních služeb.
10
Provozování živnosti
•
Živnost může provozovat:
–
Fyzická osoba
–
Právnická osoba
–
Zahraniční osoba
•
Zahraniční osoba (fyzická osoba s bydlištěm nebo právnická osoba se sídlem mimo území
ČR): může na území ČR provozovat živnost za stejných podmínek a ve stejném rozsahu jako
česká osoba.
•
Zahraniční osoba, která chce na území ČR provozovat živnost a která má podle zvláštního
zákona povinnost mít pro pobyt na území ČR povolení – musí doložit doklad prokazující
udělení víza k pobytu nad 90 dnů, nebo povolení k dlouhodobému pobytu (výše uvedené se
nevztahuje na zahraniční fyzickou osobu, která hodlá na území ČR provozovat živnost
prostřednictvím organizační složky svého podniku).
Všeobecné podmínky provozování živnosti
•
Dosažení věku 18 let
•
Způsobilost k právním úkonům
•
Bezúhonnost
•
Bezúhonnost se prokazuje výpisem z evidence Rejstříku trestů, u zahraničních fyzických osob
EU výpisem z evidence trestů nebo rovnocenným dokladem vydaným příslušným soudním
nebo správním orgánem tohoto státu nebo členského státu posledního pobytu. Je-li
zahraniční osoba členem jiného státu než EU a nevydává-li tento stát výpis z evidence trestů
– předloží fyzická osoba čestné prohlášení o bezúhonnosti učiněné před notářem nebo
orgánem státu, jehož je občanem.
•
Tyto doklady se předávají v elektronické podobě a nesmí být starší než 3 měsíce.
Zvláštní podmínky provozování živnosti
•
Odborná nebo jiná způsobilost, pokud je tento zákon nebo zvláštní předpisy vyžadují.
•
Pokud je v rámci odborné způsobilosti vyžadována praxe v oboru, rozumí se jí výkon
odborných činností náležejících do oboru nebo příbuzného oboru živnosti osobou
samostatně výdělečně činnou v oboru nebo v příbuzném oboru na základě příslušného
povolení k podnikatelské činnosti, osobou pověřenou vedením podniku nebo organizační
složky podniku, odpovědným zástupcem.
•
Odbornou způsobilost může občan ČR nebo jiného členského státu EU prokázat též doklady
o odborné kvalifikaci, které osvědčují, že předmětnou činnost vykonával v jiném členském
státě EU.
11
•
Podnikatel je povinen zajistit výkon činností pouze fyzickými osobami splpujícími požadavky
odborné způsobilosti (o těchto osobách vede evidenci a uchovává kopie dokladů
prokazujících tuto způsobilost nejméně 3 roky).
Překážky provozování živnosti např.:
•
Živnost nemůže provozovat fyzická nebo právnická osoba, na jejíž majetek byl prohlášen
konkurz za podmínek stanovených zákonem a dále po dobu 3 let od nabytí právní moci
rozhodnutí o zamítnutí insolvenčního návrhu nebo zrušení konkurzu za podmínek
stanovených zákonem.
•
Fyzická osoba, které byl soudem nebo správním orgánem uložen trest sankce zákazu činnosti
týkající se provozování živnosti, nemůže po dobu trvání tohoto zákazu tuto živnost
provozovat.
•
Živnost nemůže provozovat podnikatel, kterému bylo zrušeno živnostenské oprávnění.
(Podnikatel může ohlásit ohlašovací živnost nebo požádat o udělení koncese v oboru nebo
příbuzném oboru nejdříve po uplynutí 3 let od právní moci rozhodnutí o zrušení
živnostenského oprávnění. Žádost o udělení koncese v jiném oboru může podnikatel podat
nejdříve po uplynutí 1 roku od právní moci rozhodnutí o zrušení živnostenského oprávnění,
které mu bylo odebráno, protože neprovozoval živnost po dobu delší než 4 roky.)
Dělení živností
•
Ohlašovací
–
řemeslné
–
vázané
–
volné
•
Koncesované
•
Živnostenské oprávnění vzniká právnickým osobám a fyzickým osobám:
–
u ohlašovacích živností dnem ohlášení,
–
u koncesovaných živností dnem nabytí právní moci rozhodnutí o udělení koncese.
•
Podnikatel prokazuje své živnostenské oprávnění výpisem ze živnostenského rejstříku (do
vydání výpisu z živnostenského rejstříku stejnopisem ohlášení s prokázaným doručením
živnostenskému úřadu).
•
Zahraničním fyzickým osobám vzniká živnostenské oprávnění dnem jejich zápisu do
obchodního nebo obdobného rejstříku.
•
Živnostenské oprávnění je nepřenosné.
12
Odpovědný zástupce
•
Podnikatel může provozovat živnost prostřednictvím odpovědného zástupce.
•
Odpovědný zástupce:
–
je fyzická osoba ustanovená podnikatelem, která odpovídá za řádný provoz živnosti a
za dodržování živnostenskoprávních předpisů a je k podnikateli ve smluvním vztahu.
–
Nikdo nemůže být ustanoven do funkce odpovědného zástupce pro více než čtyři
podnikatele.
–
Musí splpovat všeobecné i zvláštní podmínky provozování živnosti.
–
Odpovědný zástupce právnické osoby nemůže být členem dozorčí rady či jiného
kontrolního orgánu této právnické osoby, dále fyzická osoba, u níž jsou překážky
provozování živnosti.
•
Ustanovení odpovědného zástupce pro živnost ohlašovací i ukončení výkonu jeho funkce je
podnikatel povinen oznámit živnostenskému úřadu do 15 dnů ode dne, kdy uvedená
skutečnost nastala. U koncesované živnosti předloží podnikatel tuto skutečnost ke schválení
živnostenskému úřadu.
•
Přestane-li odpovědný zástupce vykonávat funkci nebo nesplpuje-li podmínky, musí
podnikatel nejpozději do 15 dnů ustanovit nového odpovědného zástupce.
Provozovna
•
Je prostor, v němž je živnost provozována (za provozovnu se považuje i automat nebo
obdobné zařízení sloužící k prodeji zboží nebo poskytování služeb, a mobilní provozovna).
•
Mobilní provozovna – není umístěna na jednom místě po dobu delší než tři měsíce.
•
Podnikatel je povinen na žádost živnostenského úřadu prokázat vlastnické nebo užívací
právo k objektům nebo místnostem provozovny (neplatí pro automaty a mobilní
provozovny – zde se prokazuje oprávněnost umístění provozovny).
•
Podnikatel je povinen zajistit, aby provozovna byla způsobilá pro provozování živnosti a byla
řádně označena. Musí být ustanovena osoba odpovědná za činnost provozovny (neplatí pro
automaty).
•
Provozovna se zapisuje do živnostenského rejstříku.
•
Provozovna musí být trvale a zvenčí viditelně označena obchodní firmou nebo názvem nebo
jménem a příjmením podnikatele, jeho identifikačním číslem. Provozovna určená pro prodej
zboží nebo poskytování služeb spotřebitelům musí být dále označena i prodejní nebo
provozní dobou, kategorií a třídou u ubytovacího zařízení poskytujícího přechodné
ubytování.
13
•
Při uzavření provozovny (pro prodej zboží nebo poskytování služeb spotřebitelům) je
podnikatel povinen předem na vhodném a zvenčí viditelném místě označit počátek a konec
uzavření (s výjimkou mobilních provozoven a automatů).
Řemeslné živnosti - jsou uvedeny v příloze č. 1 živnostenského zákona.
•
Odborná způsobilost se prokazuje dokladem o:
–
řádném ukončení středního vzdělání s výučním listem,
–
řádném ukončení středního vzdělání s maturitní zkouškou,
–
řádném ukončení vyššího odborného vzdělání,
–
řádném ukončení vysokoškolského vzdělání,
–
uznání odborné kvalifikace,
–
ověření nebo uznání dosažené úplné kvalifikace pro příslušný obor.
•
Výše uvedené doklady prokazující odbornou způsobilost musí být v příslušném oboru
vzdělání, nebo oblasti studijních programů u VŠ.
•
Doklady prokazující odbornou způsobilost mohou být nahrazeny doklady v příbuzném oboru
vzdělání – viz § 22, zde je vyžadována jednoroční praxe v oboru.
•
Doklady prokazující odbornou způsobilost mohou být nahrazeny řádným ukončením
rekvalifikace pro příslušnou pracovní činnost a dokladem o vykonání jednoroční praxe v
oboru, nebo dokladem o vykonání šestileté praxe v oboru.
14
Vázané živnosti - jsou uvedeny v příloze č. 2 živnostenského zákona.
•
Odborná způsobilost pro vázané živnosti je upravena zvláštními právními předpisy
uvedenými v příloze č. 2. (Způsobilost je specifikována pro každou živnost zvlášť.)
Volné živnosti
•
Pro jejich provozování živnostenský zákon nevyžaduje prokazování odborné ani jiné
způsobilosti. (Výroba, obchod a služby neuvedené v přílohách 1 až 3 živnostenského zákona.)
•
Zahrnuje 80 oborů činností:
-
např. zprostředkování obchodu a služeb; velkoobchod a maloobchod; údržba motorových
vozidel a jejich příslušenství; poskytování software, poradenství v oblasti IT; projektování
elektrických zařízení aj.
•
K získání živnostenského oprávnění pro živnost volnou musí být splněny všeobecné
podmínky.
Koncesované živnosti - jsou uvedeny v příloze č. 3 živnostenského zákona.
•
•
•
Odborná způsobilost je stanovena a upravena zvláštními právními předpisy v příloze č. 3.
(Způsobilost je specifikována pro každou živnost zvlášť.)
Stanovují se podmínky, jejichž splnění se vyžaduje dle § 27 odst. 3 živnostenského zákona.
K žádosti o koncesi se vyjadřuje orgán státní správy.
15
Povinnosti podnikatele např.:
•
Podnikatel, který provozuje živnost prostřednictvím odpovědného zástupce je povinen
zajistit jeho účast při provozování živnosti v potřebném rozsahu.
•
Podnikatel je povinen:
–
viditelně označit obchodní firmou, popř. názvem, nebo jménem a příjmením,
identifikačním číslem objekt, ve kterém podniká, liší-li se od bydliště,
–
zajistit, aby v provozovně určené pro prodej zboží nebo poskytování služeb
spotřebitelům byla přítomna osoba splpující podmínku znalosti českého jazyka nebo
slovenského jazyka v době určené pro styk se spotřebiteli,
–
odpovídá za to, že jeho zaměstnanci prokázali splnění podmínky bezúhonnosti,
pokud to předpis vyžaduje,
–
vydat na žádost zákazníka doklady o prodeji zboží a o poskytnutí služby,
–
na žádost živnostenského úřadu prokázat vlastnické nebo užívací či jiné právo k
objektu nebo prostorám, v nichž podniká a liší-li se od bydliště,
–
zajistit, aby na provozovně, ve které je prodáváno zboží nebo poskytována služba, a
nemá-li provozovnu v místě podnikání, byly kontrolnímu orgánu na jeho žádost a ve
lhůtě jím stanovené k dispozici doklady prokazující způsob nabytí prodávaného
zboží nebo materiálu používaného k poskytování služeb,
–
písemně oznámit živnostenskému úřadu přerušení provozování živnosti na dobu
delší než 6 měsíců.
Rozsah oprávnění
•
Podnikatel provozující živnost, která spočívá v obchodní činnosti může:
–
pronajímat zboží,
–
zprostředkovávat koupi a prodej zboží,
–
provádět na zboží odborné změny, na žádost kupujícího,
16
–
provádět montáž zboží dodaného zákazníkovi (pokud to lze bez zvláštních odborných
znalostí),
–
provádět výměnu vadných součástí u dodaného zboží (pokud to jde bez zvláštních
odborných znalostí).
•
Podnikatel je oprávněn provádět i servis dodaného zboží za předpokladu, že k tomu použije
odborně způsobilých osob.
•
Podnikatel provozující živnost spočívající ve výrobní činnosti může:
•
–
výrobky vyrábět a dále prodávat a opravovat – zůstane-li zachována povaha živnosti,
–
nakupovat za účelem dalšího prodeje a prodávat výrobky i jiných výrobců,
–
vyrábět a potiskovat obaly, etikety a jiné pomocné prostředky umožpující prodej
výrobků, které vyrábí,
–
pronajímat výrobky vlastní výroby i výrobky jiných výrobců stejného druhu (i
příslušenství),
–
provádět montáž, seřízení a údržbu výrobků.
Podnikatel oprávněný k přepravě osob a zboží může vykonávat činnosti související se
zajištěním bezpečnosti a pohodlí cestujících, překládat, skladovat a balit zásilky, provozovat
úschovu a poskytovat pohostinství v dopravních prostředcích.
Ohlašování živnosti
•
Fyzická nebo právnická osoba je povinna ohlásit provozování ohlašovací živnosti na
živnostenském úřadu prostřednictvím Jednotného registračního formuláře (JRF). Existují dva
typy JRF – pro fyzickou a právnickou osobu. Podnikatel je může vyplnit předem nebo přímo
na živnostenském úřadě.
•
Společně s ohlášením živnosti nebo koncese může na živnostenském úřadu podat přihlášku k
dapové registraci, důchodovému pojištění, nemocenskému pojištění, podat oznámení
zdravotní pojišťovně, oznámit vznik volného pracovního místa apod. Odpadá tím povinná
návštěva všech zmíněných úřadů, neboť JRF lze odevzdat (osobně nebo poštou) na
jakémkoliv živnostenském úřadě, kde jsou zřízena tzv. Centrální registrační místa (CRM) k
tomuto účelu určená. Živnostník se ovšem také může rozhodnout služeb živnostenských
úřadů nevyužít a přihlásit se na všechny potřebné úřady sám.
Ohlášení živnosti/žádost o koncesi
•
Fyzická osoba – jméno a příjmení, rodné příjmení, státní občanství, bydliště, rodné číslo,
datum a místo narození.
•
Právnická osoba – obchodní firma, sídlo, jméno a příjmení atd. osoby nebo osob, které jsou
statutárním orgánem.
•
Zahraniční fyzická osoba – identifikační údaje, bydliště mimo území ČR a místo pobytu v ČR.
17
•
Zahraniční fyzická i právnická osoba – označení a umístění organizační složky podniku,
pokud se zřizuje a identifikační údaje vedoucího organizační složky podniku.
•
Identifikační údaje odpovědného zástupce, pokud je ustanoven.
•
Místo podnikání (u fyzické osoby a zahraniční právnické osoby).
•
Předmět podnikání.
•
Identifikační číslo, bylo-li přiděleno.
•
Provozovnu(y).
•
Datum zahájení provozování živnosti a datum ukončení provozování živnosti, pokud zamýšlí
provozovat živnost na dobu určitou (zahraniční fyzická osoba dle délky povoleného pobytu).
•
Datum vzniku živnostenského oprávnění.
Další potřebné doklady, které připojí k ohlášení fyzická osoba:
-
průkaz totožnosti,
-
výpis z rejstříku trestů si vyžádá sám živnostenský úřad (nesmí být starší 3 měsíců),
-
odborná způsobilost (originál vysvědčení či ověřenou kopii), pro prokázání způsobilosti se
může také předložit např. pracovní smlouva a doklad o ukončení pracovního poměru,
zápočtový list či dapové přiznání,
-
praxi doložit originálem nebo ověřenou kopií potvrzení o praxi vydanou zaměstnavatelem,
-
doklad prokazující právní důvod pro užívání prostor k podnikání, liší-li se od bydliště,
-
prohlášení odpovědného zástupce, že souhlasí s ustanovením do funkce (podpis na
prohlášení musí být úředně ověřen, pokud odpovědný zástupce nepodepíše prohlášení
osobně před živnostenským úřadem),
-
doklad o zaplacení správního poplatku,
-
zahraniční osoba předloží doklad o pobytu.
•
Splní-li ohlašovatel všechny podmínky stanovené zákonem, provede živnostenský úřad zápis
do živnostenského rejstříku do 5 dnů ode dne doručení ohlášení a vydá podnikateli výpis.
•
Nemá-li ohlášení předepsané náležitosti, vyzve živnostenský úřad ohlašovatele k odstranění
závad – stanoví lhůtu k jejich odstranění, nejméně však 15 dnů.
•
Zjistí-li živnostenský úřad, že zápis do živnostenského rejstříku byl proveden v rozporu se
zákonem, vydá se rozhodnutí o zrušení živnostenského oprávnění.
•
Ve lhůtě do 30 dnů sdělí živnostenský úřad o živnosti a o podnikateli správci daně z příjmů,
Českému statistickému úřadu, správě sociálního zabezpečení, zdravotní pojišťovně, případně
cizinecké policii.
18
•
Podnikatel je povinen živnostenskému úřadu oznámit všechny změny a doplnění týkající se
údajů a dokladů, které jsou stanoveny pro ohlášení živnosti – předložit je do 15 dnů ode dne
jejich vzniku (platí i u koncese).
Kolik to stojí:
•
Založení živnosti není zadarmo.
•
Za ohlášení živnosti nebo podání žádosti o koncesi se vybírá správní poplatek Kč 1.000,-.
•
Za ohlášení další živnosti nebo podání další žádosti o koncesi se vybírá Kč 500,-.
•
Pokud si pak podnikatel v rámci volné živnosti přibírá další obor, nevybírá se za to žádný
správní poplatek.
•
Pokud je ohlášeno více živností současně a podáno více žádostí o koncesi současně, poplatek
se vybírá jen jednou.
•
Průkazem živnostenského oprávnění je Výpis z živnostenského rejstříku.
•
http://www.rzp.cz
Povinnosti vůči ostatním orgánům
•
Při ohlášení živnosti (žádosti o koncesi) lze:
–
podat přihlášku k dapové registraci nebo příslušné oznámení;
–
oznámit zahájení samostatně výdělečné činnosti;
–
podat přihlášku k důchodovému a nemocenskému pojištění;
–
oznámit vznik volného pracovního místa nebo jeho obsazení;
–
podat oznámení podle zákona o veřejném zdravotním pojištění.
Dapová registrace na finančním úřadu
•
registrace do 30 dnů ode dne vzniku živnostenského oprávnění;
•
přihláška k dani z příjmů, dani silniční (automobil k podnikání), zaměstnanců
(stálý zaměstnanec nebo dohoda) a k dalším daním dle zákona;
•
oznámení podnikatelského účtu – smlouva o jeho zřízení (účet není
povinností);
•
ustanovení zástupce pro jednání;
•
oznámení dalších změn do 15 dnů;
•
oznámení stálé provozovny do 30 dnů.
19
Okresní správa sociálního zabezpečení
•
registrace do 8 dnů následujícího kalendářního měsíce po měsíci, v němž byla
podnikatelská činnost zahájena;
•
oznámení změn do 8 dnů;
•
kopie průkazu živnostenského oprávnění = Výpis z živnostenského rejstříku;
•
hlavní x vedlejší samostatně výdělečná činnost (hlavní: podnikání v
zemědělství, provozování živnosti na základě živnostenského oprávnění,
činnost společníka v. o. s., aj.);
•
Kč 1.731,- min. důchodové pojištění (povinné);
•
Kč 56,- min. nemocenské pojištění (dobrovolné);
•
vedlejší: výkon zaměstnání, nárok na výplatu invalidního nebo starobního
důchodu, nárok na rodičovský příspěvek, výkon vojenské služby
v ozbrojených silách ČR (mimo vojáky z povolání), nezaopatřené dítě aj.;
•
Kč 693,- min. důchodové pojištění (povinné pouze po přihlášení k účasti na
pojištění nebo dosažení příjmu po odpočtu výdajů v roce 2009 alespop Kč
56.532,-);
•
Kč 56,- min. nemocenské pojištění (dobrovolné).
Zdravotní pojišťovna
•
registrace do 8 dnů následujícího kalendářního měsíce po měsíci, v němž byla
podnikatelská činnost zahájena;
•
hlavní x vedlejší samostatně výdělečná činnost;
•
hlavní: Kč 1.601,- min. zdravotní pojištění;
•
vedlejší: zálohy se neplatí, pouze jednorázově dle výše zisku.
Žádosti o koncesi
•
Osoba, která hodlá provozovat koncesovanou živnost, podá žádost o vydání koncese u
živnostenského úřadu.
•
Náležitosti žádosti o koncesi jsou shodné s náležitostmi živnosti ohlašovací.
•
K žádosti se přiloží doklady prokazující odbornou a jinou způsobilost fyzické osoby či
odpovědného zástupce.
•
Nejsou-li splněny náležitosti žádosti o koncesi, vyzve živnostenský úřad žadatele ve lhůtě do
30 dnů od doručení žádosti k odstranění závad – lhůta pro odstranění nejméně 15 dnů.
20
•
K žádosti o koncesi může být nutné i povolení nebo vyjádření orgánů státní správy - ty
zaujmou své stanovisko do 30 dnů od doručení žádosti.
•
K vydání koncesní listiny musí být splněny všeobecné a zvláštní podmínky pro provozování
živnosti, nesmí trvat překážka provozování živnosti.
•
Živnostenský úřad do 5 dnů ode dne nabytí právní moci rozhodnutí o udělení koncese
provede zápis do živnostenského rejstříku a podnikateli vydá výpis.
Zánik živnostenského oprávnění
•
•
–
smrtí podnikatele, pokud nepokračují v živnosti dědicové,
–
zánikem právnické osoby,
–
uplynutím doby, pokud byla živnost na dobu určitou,
–
výmazem zahraniční osoby nebo jejího předmětu podnikání z obchodního rejstříku,
–
stanoví-li tak zvláštní právní předpis,
–
rozhodnutím živnostenského úřadu o zrušení živnostenského oprávnění.
Živnostenský úřad zruší živnostenské oprávnění, jestliže:
–
podnikatel nesplpuje podmínky pro provozování živnosti,
–
nastanou překážky u živnosti volné,
–
podnikatel o to požádá,
–
zápis do živnostenského rejstříku na základě ohlášení byl proveden v rozporu se
zákonem,
–
podnikatel porušuje podmínky stanovené rozhodnutím o udělení koncese – v tomto
případě může provozování živnosti pozastavit.
Doba pozastavení živnosti nesmí být delší než 1 rok.
Podnikání a Evropská unie
•
podnikání v členských státech EU se řídí platnou právní úpravou daného státu
•
od 1. ledna 2010 start Jednotných Kontaktních Míst (JKM) v ČR
•
informace http://www.mpo.cz/jkm
•
v ČR možnost dočasného poskytování služeb pro podnikající zahraniční osoby z EU
•
IMI systém – elektronický nástroj pro výměnu informací mezi státy EHP
21
Przedsiębiorczość i
samodzielna działalność
gospodarcza
Ustawa nr. 455/1991 Dz. U. o samodzielnej działalności gospodarczej
(z ważnością od 1 stycznia 1992)
22
PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ I SAMODZIELNA DZIAŁALNOŚĆ
GOSPODARCZA
W Republice Czeskiej chodzi o najczęstszą formę przedsiębiorczości. Korzystają z niej ci, którzy w
działalności gospodarczej nie widzą głównego źródła swych dochodów. Zagajenie działalności jest w
przypadku tej formy bardzo proste. Przedsiębiorca jako osoba fizyczna wykonuje w większości
działalnośd w mniejszym zakresie, i to sam lub z cichym wspólnikiem. W więksości przypadków
przedsiębiorstwem sam zarządza i prowadzi, ew. jest możliwośd ustanowienia odpowiedzialnego
przedstawiciela. Często przedsiębiorca sam prowadzi również wszelką administratywę. W praktyce
względnie często występuje forma umownej współpracy gospodarczej OF regulowanej przez kodeks
cywilny – stowarzyszenie osób fizycznych.
Decyzja o tym, w jakiej dziedzinie przedsiębiorca będzie prowadził swą działalnośd, należy pewnie do
najbardziej podstawowych i najważniejszych momentów całego procesu rozruchu przedsiębiorczości.
Od wyboru właściwej dziedziny przedsiębiorczości często zależy bycie lub nie bycie nowo zawiązanej
spółki.
Czynników, które powinien rozważyd początkujący przedsiębiorca, przy decydowaniu o kierunku
działalności gospodarczej jest cały szereg. O ile początkujący przedsiębiorca myśli o działalności
gospodarczej np. jako o ubocznej działalności przy głównym stosunku pracy (albo jest np. na urlopie
rodzicielskim itd.), z dużym prawdopodobieostwem wybierze kierunek mniej wymagający na czas, by
mógł obydwie działalności optymylnie pogodzid. Potencjalny przedsiębiorca często miewa skłonności
do rozpoczęcia samodielnej działalności gospodarczej podobnej do swych zainteresowao.
Istnieje więc mnóstwo kryteriów, które powinien początkujący przedsiębiorca rozważyd przy
decydowaniu o tym, w jakim kierunku rozpocznie swe działanie. Opłaca się wziąd pod uwagę swe
fizyczne i psychiczne predyspozycje, wykształcenie i doświadczenia, możliwości finansowe,
przestrzenne, nawet sytuację rodzinną, warunki klimatyczne, środowisko konkurencyjne, swą
motywację w kierunku danej tematyki działalności.
Im więcej czynników przedsiębiorca przy decydowaniu rozważy, tym z wyższym
prawdopodobieostwem swą działalnośd zagai i utrzyma.
O ile przedsiębiorca podjął decyzję o określonym kierunku, w którym chciałby rozwinąd swą
działalnośd gospodarczą, przeprowadził pewne analizy, zważył ryzyka i szanse oraz wybrał optymajną
formę przedsiębiorczości, wystarczy tylko przedsiębiorstwo założyd i rozpocząd.
Każdą działalnośd wraz z tą gospodarczą jest konieczne w jakiś sposób finansowad. Wszystko coś
kosztuje, czy chodzi tu o usługi lub energię. Nastaje jednak problem, gdzie uzyskad potrzebne źródła.
Sytuacja może byd jeszcze bardziej skomplikowana właśnie w przypadku początkującego
przedsiębiorcy, który dotychczas nie posiada żadnej historii i dla banków jest więc bardzo
ryzykownym klientem. Nawet ta najskromniejsza działalnośd nie obejdzie się bez przynajmniej
minimalnej inwestycji. Pytanie więc brzmi, gdzie załatwid potrzebne środki finansowe.
Przedsiębiorczośd to bieg długodystansowy. Początkujący przedsięborca nie może oczekiwad
sukcesśw od zaraz, ale ani drobne niepowodzenia nie powinny odradzid go. Trzeba sobie wierzyd.
Z przyśpieszaniem stylu życiowego przedsiębiorca powinien szybciej reagowad na potrzeby sych
klientów. Musi patrzed w przyszłośd, prognozowad sytuacje, szukad rozwązao problemów i szybko
reagowad. Również liczyd się z tym, że z największym prawdopodobieostwem, zwłaszcza na początku,
będzie miał mniej czasu nie tylko na rodzinę i na swe hobby, ale również np. na pogłębianie swej
fachowości, na przyjaciół itd.
23
Samodzielna działalnośd gospodarcza
(w języku czeskim „živnost“)
•
Przed samym zagajeniem samodzielnej działalności gospodarczej (niżej tylko SDG) należy
stwierdzid, do jakiej grupy SDG planowana działalnośd należy.
•
Dzięki temu potencjalny przedsiębiorca dowie się, czy spełnia warunki do prowadzenia tej
SDG, a również jakich potrzebuje dokumentów do jej zagajenia.
•
O ile zdecyduje się działad jako osoba fizyczna, musi przede wszystkim właściwie wybrad
kierunek swej SDG.
•
Dla wolnej SDG nie potrzebuje oprócz ogólnych warunków (wiek przynajmniej 18 lat,
nienagannośd, zdolnośd prawną), spełniad niczego innego.
•
W przypadku SDG rzemeślniczych, wiązanych lub koncesjonowanych potrzebne jest również
posiadanie odpowiednich kwalifikacji i praktyki.
Przedsiębiorcy i ich podzim
Według kodeksu handlowego przedsiębiorcami są:
•
osoby zapisane w rejestrze handlowym,
•
osoby wykonujące działalnośd na podstawie ustawy o SDG,
•
osoby wykonujące działalnośd na podstawie innych aniżeli ustawa o SDG odrębnych
przepisów prawa (lekarze, adwokaci, doradcy podatkowi),
•
przedsiębiorcy rolni.
Ustawa o SDG i jego nowelizacje
•
rok 1992 – ustawa nr 455/1991 Dz.U. o SDG, w brzmieniu późniejszych zmian
•
rok 2003 – reforma administracji publicznej
•
zniesienie Powiatowych Urzędów SDG i przeniesienie ich agendy na gminy
•
rok 2008 – dotychczas największa nowelizacja ustawy o SDG
•
Główne zmiany od 1. 7. 2008:
–
Zniesienie potwierdzeo o SDG i potwierdzeo koncesyjnych, ich zastąpienie wyciągiem
z rejestru SDG.
–
Przedsiębiorca legitymuje się tylko tym wyciągiem, w którym może byd podane kilka
kierunków SDG naraz.
–
Znosi się przynależnośd terytorialna do urzędów SDG, przedsiębiorca zgłosi SDG w
którymkolwiek urzędzie gminy lub urzędzie SDG.
24
•
–
Ograniczony zostaje obowiązek informowania, niektóre informacje urzędy SDG
stwierdzają same.
–
Zredukowana jest ilośd rodzajów SDG, niektóre przesunięto do wolnych SDG
(ograniczone zostają w ten sposób wymagania względem kwalifikacji zawodowych
niektórych kierunków).
–
W przypadku SDG rzemieślniczych wymygana krótsza praktyka.
–
Dzięki połączeniu wolych SDG do jedynego rodzaju przedsiębiorca zaoszczędzi na
opłatach administracyjnych.
–
Przerwanie wykonywania SDG na czas nieokreślony.
Do dziś dnia ustawa o SDG była nowelizowana ok. 110x.
Samodzielna działalnośd gospodarcza
•
Systematyczna działalnośd wykonywana samodzielnie, na własne nazwisko, na własną
odpowiedzialnośd, w celu osiągnięcia zysku i przy spełnieniu warunków określonych w
ustawie nr 455/1991 Dz.U. o SDG.
•
Ustawa o SDG reguluje warunki SDG i kontrolę ich dotrzymywania.
•
Ustawa o SDG definiuje SDG pozytywnie (co to SDG jest) i negatywnie (co nią nie jest),
subjekty uprawnione do wykonywania SDG; określa ogólne i specjalne warunki wykonywania
SDG; przeszkody w wykonywaniu SDG; podział SDG; obowiązki przedsiębiorcy; zanik
uprawnienia do SDG; delikty; kontrolę; rejestr SDG.
SDG np. nie jest:
•
Wykonywanie działalności zastrzeżonej ustawą paostwu lub osobie prawnej.
•
Restaurowanie zabytków kulturalnych lub ich części.
•
Przeprowadzanie badao archeologicznych.
•
W zakresie odrębnych przepisów działalnośd osób fizycznych (lekarzy, dentystów,
farmaceutów, weterynarzy, adwokatów, notariuszy, komorników, biegłych, tłumaczy,
audatorów, doradców podatkowyach itp.- tzw. profesji swobodnych).
•
Działalnośd bankowa, świadczenie usług płatniczych, działalnośd biur wymiany walut,
działalnośd ubezpieczalni, giełd towarowych itd.
•
Organizowanie loterii i innych podobnych gier.
•
Produkcja energii elektrycznej, gazu i ich transport lub przesył.
•
Eksploatacja kolei i transportu kolejowego.
•
Eksploatacja emisji radiowych i telewizyjnych.
25
•
Pośrednictwo pracy.
•
Eksploatacja stacji kontroli technicznej pojazdów.
•
Świadczenie uslug socjalnych.
Wykonywanie SDG
•
SDG może wykonywad:
–
Osoba fizyczna
–
Osoba prawna
–
Osoba zagraniczna
•
Osoba zagraniczna (osoba fizyczna z miejscem zamieszkania lub osoba prawna z siedzibą
poza terenem RC): może na terenie RC wykonywad SDG w takich samych warunkach i w
takim samym zakresie, jak osoba czeska.
•
Osoba zagraniczna, która chce na terenie RC wykonywad SDG i która ma według odrębnej
ustawy obowiązek posiadad zezwolenie pobytu na terenie RC – musi przedłożyd dokument
udowadniający udzielenie wizum pobytowego na okres ponad 90 dni lub zezwolenie do
długookresowego pobytu (powyższe nie dotyczy zagranicznych osób fizycznych, które
zamierzają na terenie RC wykonywad SDG za pośrednictwem oddziału
swego
przedsiębiorstwa).
Ogólne warunki wykonywania SDG
•
Osiągnięcie wieku 18 lat
•
Zdolnośd do kroków prawnych
•
Nienagannośd
•
Nienagannośd dowodzona jest przez wyciąg z Rejestru Kar, w przypadku zagranicznych osób
fizycznych UE przez wyciąg z ewidencji kar lub równoważnym dokumentem wydanym przez
odpowiedni organ sądowy lub administracyjny tego paostwa lub paostwa członkowskiego
ostatniego pobytu. O ile osoba zagraniczna jest z innego kraju, aniżeli kraj człopnkowski UE i
jeśli ten kraj nie wydaje wyciągów z ewidencji kar – osoba składa oświadczenie honorowe o
nienaganności uczynione przed notariuszem lub organem paostwa, którego jest
obywatelem.
•
Dokumenty te przekazywane są w postaci elektronicznej i nie mogą byd starsze niż 3
miesiące.
Specjalne warunki wykonywania SDG
•
Zawodowe lub inne kwalifikacje, o ile niniejsza ustawa lub odrębne przepisy je zakładają.
26
•
O ile w ramach kwalifikacji zawodowych zakładana jest praktyka w danej dziedzinie,
rozumiane jest przez to wykonywanie czynności fachowych należących do dziedziny lub
pokrewnej dziedziny SDG na podstawie odpowiedniego uprawnienia do działalności
gospodarczej, lub czynności osoby pełnomocnej do kierowania przedsiębiorstwem lub
oddziałem przedsiębiorstwa przez uprawnioną osobę.
•
Kwalifikację zawodową może obywatel RC lub innego paostwa członkowskiego UE dowieśd
dokumentami o kwalifikacji zawodowej, które oświadczają, iż daną działalnośd wykonywał
w innym paostwie członkowskim UE.
•
Przedsiębiorca jest zobowiązany zapewnid realizację działalności tylko przez osoby fizyczne
spełniające wymogi kwalifikacji zawodowej (o tych osobach prowadzi ewidencję i
przechowuje dokumenty o tej kwalifikacji co najmniej 3 lata).
Przeszkody w wykonywaniu SDG, np.:
•
SDG nie może wykonywad osoba fizyczna lub prawna, na której majątek była wygłoszona
upadłośd przy warunkach określonych w ustawie i dalej w okresie 3 lat od nabycia mocy
prawnej decyzji o odrzuceniu podania insolwencyjnego lub zniesienia upadłości przy
warunkach określonych w ustawie.
•
Osoba fizyczna, której sąd lub organ administracji wymierzył karę zakazu czynności
dotyczących wykonywania SDG, nie może w okresie trwania tego zakazu wykonywad SDG.
•
SDG nie może wykonywad przedsiębiorca, któremu zostały zniesione uprawnienia do SDG.
(Przedsiębiorca może zgłocid zgłoszeniową SDG lub może zażądad o udzielenie koncesji w
danym lub pokrewnym kierunku najwcześniej po upłynięciu 3 lat od mocy prawnej decyzji o
zniesieniu uprawnieo SDG. Podanie o udzielenie koncesji w innym kierunku może
przedsiębiorca złożyd najwcześniej po upłynięciu 1 roku od mocy prawnej decyzji o zniesieniu
uprawnieo SDG, które zostały mu odebrane, bowiem nie wykonywał SDG w okresie dłuższym
niż 4 lata.)
Podział SDG
•
Zgłoszeniowe
–
rzemieślnicze
–
wiązane
–
wolne
•
Koncesjonowane
•
Uprawnienia do SDG powstają osobom prawnym i fizycznym:
–
w przypadku SDG zgłoszeniowych z dniem zgłoszenia,
–
w przypadku SDG koncesjonowanych z dniem nabycia mocy prawnej decyzji o
udzieleniu koncesji.
27
•
Przedsiębiorca okazuje swe uprawnienia SDG wyciągiem z rejestru SDG (do czasu wydania
wyciągu kopią zgłoszenia z udokumentowanym doręczeniem urzędowi SDG).
•
Zagranicznym osobom fizycznym uprawnienia SDG powstają z dniem ich wpisu do rejestru
handlowego lub podobnego.
•
Uprawnienia SDG są nieprzenośne.
Odpowiedzialny przedstawiciel
•
Przedsiębiorca może wykonywad SDG za pośrednictwem odpowiedzialnego przedstawiciela.
•
Odpowiedzialny przedstawiciel:
–
to osoba fizyczna ustanowiona przez przedsiębiorcę, która odpowiedzialna jest za
prawidłowe wykonywanie SDG i za dotrzymywanie przepisów o SDG i jest w stosunku
umownym do przedsiębiorcy.
–
Nikt nie może zostad ustanowiony do funkcji przedstawiciela odpowiedzialnego dla
ponad czterech przedsiębiorców.
–
Musi spełniad ogólne i specjalne warunki wykonywania SDG.
–
Odpowiedzialny przedstawiciel osoby prawnej nie może byd członkiem rady
nadzorczej lub innego organu kontrolnego tej osoby prawnej, dalej osoba fizyczna, u
której istnieją przeszkody w wykonywaniu SDG.
•
Ustanowienie odpowiedzialnego przedstawiciela dla zgłoszeniowej SDG i ukooczenie
pełnienia jego funkcji przedsiębiorca musi oznajmid urzędowi SDG do 15 dni od dnia, kiedy
fakt ten nastał. W przypadku SDG koncesjonowanej przedsiębiorca złoży podanie o
uchwalenie osoby urzędowi SDG.
•
O ile odpowiedzialny przedstawiciel przestanie wykonywad funkcję lub nie spełnia
warunków, musi przedsiębiorca najpóźniej do 15 dni ustanowid nowego odpowiedzialnego
przedstawiciela.
Ajencja
•
To przestrzeo, gdzie jest wykonywana SDG (za ajencję uważany jest również automat lub
podobne urządzenie służące do sprzedaży towaru lub do świadczenia usług oraz ajencja
mobilna).
•
Mobilna ajencja – nie jest umieszczona na jednym miejscu w okresie dłuższym niż 3
miesiące.
•
Przedsiębiorca na żądanie urzędu SDG musi okazad prawo własności lub używania objektów
lub pomieszczeo ajencji (nie obowiązuje dla automatów i ajencji mobilnych – w tych
przypadkach okazad należy prawo do umieszczenia ajencji).
28
•
Przedsiębiorca musi zapewnid, by ajencja była zdolna do wykonywania SDG i była
prawidłowo oznakowana. Musi byd ustanowiona osoba odpowiedzialna za działalnośd
ajencji (nie obowiązuje dla automatów).
•
Ajencja zapisana jest w rejestrze SDG.
•
Ajencja musi byd trwale oznakowana na zewnątrz na widocznym miejscu firmą handlową,
nazwą lub imieniem i nazwiskiem przedsiębiorcy oraz jego numerem identyfikacyjnym.
Ajencja przeznaczona do sprzedaży towaru lub świadczenia usług konsumentom dalej musi
byd oznakowana również godzinami otwarcia, kategorią i klasą w przypadku objektu
noclegowego.
•
W przypadku zamknięcia ajencji (do sprzedaży towaru lub świadczenia usług konsumentom)
przedsiębiorca musi z wyprzedzeniem na zewnątrz na stosownym miejscu podad informację
o początku i zakooczeniu zamknięcia (za wyjątkiem ajencji mobilnych i automatów).
SDG rzemieślnicze - podane są w załączniku nr 1 ustawy o SDG.
•
Kwalifikacje zawodowe są okazywane dokumentami o:
–
prawidłowym ukooczeniu wykształcenia średniego z świadectwem ukooczenia,
–
prawidłowym ukooczeniu wykształcenia średniego z egzaminem maturalnym,
–
prawidłowym ukooczeniu wyższego wykształcenia zawodowego,
–
prawidłowym ukooczeniu studiów wyższych,
–
uznaniu kwalifikacji zawodowej,
–
weryfikacji lub uznaniu osiągnięcia pełnej kwalifikacji dla danego kierunku.
•
Wyżej podane dokumenty wykazujące kwalifikacje zawodowe muszą byd w odpowiednim
kierunku wykształcnia lub kierunku programów studium uczelni wyższych.
•
Dokumenty wykazujące kwalifikacje zawodowe mogą byd zastąpione dokumentami o
pokrewnych kierunkach wykształcenia – patrz § 22, tu wymagana jest jednoroczna praktyka
w danym kierunku.
•
Dokumenty wykazujące kwalifikacje zawodowe mogą byd zastąpione prawidłowym
ukooczeniem rekwalifikacji dla danej czynności i dokumentem o wykonaniu sześcioletniej
praktyki w danym kierunku.
29
SDG wiązane - podane są w załączniku nr 2 ustawy o SDG
•
Kwalifikacje zawodowe dla SDG wiązanych regulują odrębne przepisy prawa podane w
załączniku nr 2 (Kwalifikacje specyfikowane są dla każdego rodzaju SDG osobno.)
SDG wolne
•
Do ich wykonywania ustawa nie wymaga wykazywania zawodowych ani innych kwalifikacji.
(Produkcja, handel i usługi nie wymienione w załącznikach 1 do 3 ustawy o SDG.)
•
Zawiera 80 kierunków działalności:
-
np. pośrednictwo w handlu i usługach; sprzedaż hurtowa i detaliczna; konserwacja pojazdów
silnikowych i ich akcesoriów; świadczenie oprogramowania, doradztwa w dziedzinie IT;
projektowanie urządzeo elektrycznych i inne.
•
W celu uzyskania uprawnieo dla wolnej SDG muszą byd spełnione warunki ogólne.
30
SDG wiązana
•
Podane są w załączniku nr 3 ustawy o SDG.
•
Kwalifikacje zawodowe są określone i regulowane odrębnymi przepisami prawa w załączniku
nr 3. (Kwalifikacje specyfikowane są dla każdej SDG osobno.)
•
określone są warunki, których spełnienie wymaga § 27 odst. 3 ustawy o SDG
•
do podania o koncesję opinię składa organ administracji paostwowej
31
Obowiązki przedsiębiorcy np.:
•
Przedsiębiorca, który wykonuje SDG za pośrednictwem odpowiedzialnego przedstawiciela
jest zobowiązany zapewnid jego udział w wykonywaniu SDG w potrzebnym zakresie.
•
Przedsiębiorca musi:
–
oznakowad na widocznym miejscu firmą handlową, ew. nazwą lub imieniem i
nazwiskiem, numerem identyfikacyjnym objekt, w którym wykonuje działalnośd, o ile
jest różny od miejsca zamieszkania,
–
zapewnid, by w ajencji przeznaczonej do sprzedaży towaru lub do świadczenia usług
konsumentom była osoba spełniająca warunek opanowania języka czeskiego lub
słowackiego w czasie przeznaczonym do kontaktu z klientami,
–
odpowiedzialny jest za to, że jego pracownicy wykazali spełnienie warunku
nienaganności, o ile przepis tego wymaga,
–
wydad na prośbę klienta dokumenty o sprzedaży towaru i o świadczeniu usługi.
–
na żądanie urzędu SDG wykazad prawo własności lub używania bądź też inne prawo
do obiektów lub przestrzeni, w których wykonuje SDG, o ile różni się od miejsa
zamieszkania,
–
zapewnid, by w ajencji, gdzie sprzedawany jest towar lub usługi, a o ile nie posiada
ajencji, w miejscu SDG, były organowi kontroli na jego żądanie i w terminie przez
niego określonym do dyspozycji dokumenty potwierdzające sposób nabycia
sprzedawanego towaru lub materiału stosowanego do świadczenia usług,
–
na piśmie oznajmid urzędowi SDG przerwanie realizacji SDG na okres ponad 6
miesięcy.
Zakres uprawnieo
•
•
Przedsiębiorca wykonujący SDG, która polega na działalności handlowej może:
–
najmowad towar,
–
pośredniczyd w zakupie i sprzedaży towaru,
–
wykonywad fachowe zmiany na towarze na żądanie kupującego,
–
wykonywad montaż towaru dostarczonego klientowi (o ile jest to możliwe bez
specjalnych kwalifikacji),
–
przeprowadzad wymianę wadnych części w dostarczonym towarze (o ile jest to
możliwe bez specjalnych kwalifikacji).
Przedsiębiorca uprawniony jest do wykonywania serwisu dostarczonego towaru pod
warunkiem wykorzystania kwalifikowanych osób.
32
•
•
Przedsiębiorca wykonujący SDG polegającej na działalności produkcyjnej może:
–
wyroby produkowad i dalej sprzedawad i naprawiad – o ile zostanie zachowany
charakter SDG,
–
kupowad w celu dalszej sprzedaży i sprzedawad produkty innych producentów,
–
produkowad i nadrukowywad opakowania, etykiety i inne środki pomocnicze
umożliwiające sprzedaż wyrobów, które produkuje,
–
najmowad wyroby własnej produkcji i wyroby innych producentów tego samego
rodzaju (oraz akcesoria),
–
przeprowadzad montaż, regulowanie i konserwację wyrobów.
Przedsiębiorca uprawniony do transportu osób i towaru może wykonywad czynności
związane z zapewnieniem bezpieczeostwa i komfortu podróżnych, przeładowywad,
magazynowad i pakowad przesyłki, wykonywad przechowanie i świadczyd usługi
gastronomiczne w środkach transportu.
Zgłaszanie SDG
•
Osoba fizyczna lub prawna jest zobowiązana zgłosid wykonywanie zgłoszeniowej SDG w
urzędzie SDG za pośrednictwem jednolitego kwestionariusza rejestracyjnego (JRF). Istnieją
dwa typy JRF – dla osoby fizycznej i prawnej. Przedsiębiorca może je wypełnid z
wyprzedzeniem lub wprost w urzędzie SDG.
•
Wraz z zgłoszeniem SDG lub koncesji może w urzędzie SDG złożyd zgłoszenie do rejestracji
podatkowej, do ubezpieczenia emerytalnego, chorobowego, złożyd oznajmienie
ubezpieczalni zdrowotnej, oznajmid powstanie nowego miejsca pracy itp. W ten sposób
eliminowana jest koniecznośd odwiedzin powyższych urzędów, bowiem JRF można oddad
(osobiście lub pocztą) w jakimkolwiek urzędzie SDG, gdzie są tzw. Centralne Punkty
Rejestracji (CRM) w tym celu założone. Przedsiębiorca może też zdecydowad o tym, iż nie
skorzysta z usług urzędu SDG i zgłosi się sam do wszystkich potrzebnych urzędów.
Zgłoszenie SDG/podanie o koncesję
•
Osoba fizyczna – imię i nazwisko, nazwisko panieoskie, obywatelstwo, miejsce zamieszkania,
numer ewidencyjny, data i miejsce urodzenia.
•
Osoba prawna – firma handlowa, siedziba, imię i nazwisko itd. osoby lub osób, które są
organem statutowym.
•
Zagraniczna osoba fizyczna – dane identyfikacyjne, miejsce zamieszkania poza terenem RC i
miejsce pobytu w RC.
33
•
Zagraniczna osoba fizyczna i prawna – oznaczenie i umiejscowienie oddziału
przedsiębiorstwa, o ile jest założony oraz dane identyfikacyjne kierownika oddziału
przedsiębiorswa.
•
Dane identyfikacyjne odpowiedzialnego przedstawiciela, o ile jest ustanowiony.
•
Miejsce działalności gospodarczej (w przypadku osoby fizycznej i zagranicnej osoby prawnej).
•
Przedmiot działalności.
•
Numer identyfikacyjny, o ile został przydzielony.
•
Ajencje.
•
Data rozpoczęcia wykonywania SDG i data ukooczenia wykonywania SDG , o ile zamierza
wykonywad działalnośd na czas określony (ZFO według długości pozwolenia pobytu).
•
Data powstania uprawnieo do SDG.
Inne potrzebne dokumenty, które tworzą załączniki do zgłoszenia osoby fizycznej:
-
dowód tożsamości,
-
wyciąg z rejestru kar załatwi sam urząd SDG (nie może byd starszy niż 3 miesiące),
-
kwalifikacja zawodowa (oryginał świadectwa lub uwierzytelniona kopia), w celu wykazania
kwalifikacji, można też złożyd n.p. umowę o pracę i dokument o ukooczeniu stosunku pracy,
dokument o dotychczasowym zatrudnieniu lub oświadczenie podatkowe,
-
praktykę (staż) można wykazad poprzez oryginał lub uwierzytelnioną kopię zaświadczenia o
praktyce wydanym przez pracodawcę,
-
dokument świadczący o prawnych uprawnieniach do użytkowania przestrzeni do
działalności, o ile są różne od miejsca zamieszkania,
-
oświadczenie odpowiedzialnego przedstawiciela, iż się zgadza z ustanowieniem do funkcji
(podpis na oświadczeniu musi byd urzędowo uwierzytelniony, o ile odpowiedzialny
przedstawiciel nie podpisze oświadczenia osobiście przed urzędem SDG),
-
dokument o zapłaceniu opłaty administracyjnej,
-
osoba zagraniczna złoży dokument o pobycie.
•
O ile zgłaszająca osoba spełni wszystkie warunki określone w ustawie, urząd SDG
przeprowadzi wpis do rejestru SDG w terminie 5 dni od dnia doręczenia zgłoszenia i wyda
przedsiębiorcy wyciąg.
•
O ile zgłoszenie nie posiada przepisowych należności, urząd SDG wezwie zgłaszającego do
usunięcia wad i określi termin ich usunięcia, najmniej 15 dni.
•
O ile urząd SDG stwierdzi, że wpis do rejestru SDG został przeprowadzony w sprzeczności z
ustawą, wyda decyzję o anulowaniu uprawnieo SDG.
34
•
W terminie 30 dni urząd SDG przekaże należne dane zarządcy podatku dochodowego,
Czeskiemu Urzędowi Statystycznemu, zarządcy ubezpieczenia socjalnego, ubezpieczalni
zdrowotnej, ew. policji d/s zagranicznych.
•
Przedsiębiorca musi urzędowi SDG oznajmid wszelkie zmiany i uzupełnienia dotyczące
danych i dokumentów, które są określone do zgłoszenia SDG – złożyd je do 15 dni od daty ich
powstania (obowiązuje też dla koncesji).
Ile to kosztuje:
•
Zagajenie SDG nie jest darmowe.
•
Za zgłoszenie lub złożenie podania o koncesję należy zapłacid opłatę administracyjną w
wysokości CZK 1.000,-.
•
Za zgłoszenie kolejnej SDG lub za złożenie kolejnego podania - CZK 500,-.
•
O ile przedsiębiorca w ramach wolnej SDG uzupełnia kolejny kierunek, nie jest pobierana
żadna opłata administracyjna.
•
O ile zgłoszonych jest równocześnie więcej SDG i podano więcej podao o koncesję
równocześnie, opłata pobierana jest tylko raz.
•
Legitymacją uprawnieo SDG jest Wyciąg z rejestru SDG.
•
http://www.rzp.cz
Obowiązki względem innych organów
•
Przy zgłoszeniu SDG (podaniu o koncesję) można:
–
złożyd zgłoszenie do rejestru podatkowego lub odpowiednie oznajmienie
–
oznajmid rozpoczęcie SDG;
–
złożyd zgłoszenie do ubezpieczenia emerytalnego i chorobowego;
–
oznajmid powstanie nowego miejsca pracy lub jego zajęcie;
–
podad oznajmienie według ustawy o publicznym ubezpieczeniu zdrowotnym.
Rejestracja podatkowa w urzędzie finansowym
•
rejestracja do 30 dni od daty powstania uprawnieo SDG;
•
zgłoszenie podatku dochodowego, drogowego (samochód do celu
przędsiębiorczości), pracowników (stały pracownik lub umowa) i innych
podatków wg ustawy;
•
oznajmienie konta przedsiębiorcy – umowa o jego założeniu (konto nie jest
obowiązkowe);
35
•
ustanowienie
finansowego;
•
oznajmienie kolejnych zmian do 15 dni;
•
oznajmienie stałej ajencji do 30 dni.
przedstawiciela
d/s
postępowania
względem
urzędu
Powiatowy zarząd zabezpieczenia socjalnego
•
rejestracja do 8 dni następnego miesiąca kalendarzowego po miesiącu, w
którym rozpoczęto SDG;
•
oznajmienie zmian do 8 dni;
•
kopia dokumentu o uprawnieniach SDG = Wyciąg z rejestru SDG;
•
główna x uboczna SDG (główna: przedsiębiorczośd w rolnictwie,
wykonywanie SDG na podstawie uprawnieo, czynnośd wspólmika na
podstawie uprawnieo, czynnośd wspólnika i in.);
•
CZK 1.731,- min. ubezpieczenie emerytalne (obowiązkowe);
•
CZK 56,- min. ubezpieczenie zdrowotne (dobrowolne);
•
uboczne: realizacja zatrudnienia, prawo do wypłacenia emerytury
inwalidzkiej lub starczej, prawo do datki rodzicielskiej, wykonywanie służby
wojskowej w siłach zbrojnych RC (poza żołnierzami zawodowymi), nie
zabezpieczone dziecko i in.;
•
CZK 693,- min. ubezpieczenie emerytalne (obowiązkowe tylko po zgłoszeniu
udziału w ubezpieczeniu lub osiągnięciu dochodów po odliczeniu wydatków
w r. 2009 przynajmniej CZK 56.532,-);
•
CZK 56,- min. ubezpieczenie chorobowe (dobrowolne).
Ubezpieczalnia zdrowotna
•
rejestracja do 8 dni następnego miesiąca kalendarzowego po miesiącu, w
którym została rozpoczęta SDG;
•
główna x uboczna samodzielna działalnośd zarobkowa;
•
główna: CZK 1.601,- min. ubezpieczenie zdrowotne;
•
uboczna: zaliczki nie są płacone, jedynie jednorazowo według wysokości
zysku.
36
Podania o koncesję
•
Osoba, która zamierza wykonywad koncesjonowaną SDG, złoży podanie o wydanie koncesji
w urzędzie SDG.
•
Należności podania o koncesję są identyczne z należnościami zgłoszeniowej SDG.
•
Do podania należy załączyd dokumenty okazujące zawodowe i inne kwalifikacje osoby
fizycznej lub odpowiedzialnego przedstawiciela.
•
O ile nie zostały spełnione należności podania o koncesję, urząd SDG wezwie podającego w
terminie 30 dni od doręczenia podania do usunięcia wad – Okres usunięcia najmniej 15 dni.
•
Do podania o koncesję mogą byd konieczne również zezwolenia lub opinie organów
administracji paostwowej – te złożą swą opinię do 30 dni od doręczenia podania.
•
Do wydania koncesji muszą zostad spełnione ogólne i specjalne warunki wykonywania SDG,
nie może trwad przeszkoda wykonywania działalności.
•
Urząd SDG wykona do 5 dni od dnia nabycia mocy prawnej o udzieleniu koncesji wpis do
rejestru SDG i przedsiębiorcy wyda wyciąg.
Zanik uprawnieo SDG
•
•
–
przez zgon przedsiębiorcy, o ile SDG nie kontynuują dziedzicowie,
–
przez zanik osoby prawnej,
–
przez upłynięcie okresu, o ile SDG była na czas określony,
–
przez usunięcie osoby zagranicznej lub jej przedmiotu działania z rejestru
handlowego,
–
o ile tak stanowi odrębny przepis prawa,
–
decyzją urzędu SDG o zniesieniu uprawnieo SDG.
Urząd SDG zniesie uprawnienia SDG, o ile:
–
przedsiębiorca nie spełnia warunków wykonywania SDG,
–
powstaną przeszkody w wolnej SDG,
–
przedsiębiorca zażąda tego,
–
wpis do rejestru SDG na podstawie zgłoszenia został przeprowadzony w
sprzeczności z ustawą,
–
przedsiębiorca narusza warunki określone w decyzji o udzieleniu koncesji – w tym
przypadku może zostad wykonywanie SDG przedsiębiorcy zawieszone.
Okres zawieszenia SDG nie może byd dłuższy niż 1 rok.
37
Przedsiębiorczośd i Unia Europejska
•
przedsiębiorczośd w krajach członkowskich UE regulowane jest przepisami danego kraju
•
od 1 stycznia 2010 start poszczególnych punktów kontaktowych (JKM) w RC
•
informacje http://www.mpo.cz/jkm
•
w RC możliwośd okresowego świadczenia usług dla osób zagranicznych z UE wykonujących
działalnośd gospodarczą
•
IMI system – instrument elektroniczny do wymiany informacji między paostwami EPG
38
Přehled
formulářů
39
PŘEHLED FORMULÁŘŮ
40
41
Část II
Podnikání v
Polsku
42
Działalność
gospodarcza
w Polsce
43
DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA W POLSCE
Wielu młodych ludzi chciałoby założyd własną działalnośd, własny biznes, ale boją się
skomplikowanych przepisów podatkowych, rachunkowych, biurokracji, konkurencji, braku środków
pieniężnych.
Źródłem prawa prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce jest Ustawa z dnia 19 listopada
1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 z późn. zm) określana jest często
mianem konstytucji gospodarczej, ponieważ tworzy nowe ramy dla obrotu gospodarczego i jest
podstawowym aktem regulującym funkcjonowanie przedsiębiorczości w Polsce Ustawa z dnia 2
lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 187)
Do głównych zasad ustaw należą wolnośd gospodarcza i równośd prawa przedsiębiorców. Ustawy
określające działalnośd gospodarczą jako zarobkową działalnośd wytwórczą, handlową, budowlaną,
usługową bądź działalnośd wytwórczą i eksploatacyjną zasobów naturalnych. Działalnośd
gospodarcza musi byd wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumied osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę
organizacyjną niebędącą osoba prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolnośd prawną –
wykonująca we własnym imieniu działalnośd gospodarczą. Przedsiębiorcą są również wspólnicy
Spółki Cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.
Prawo działalności gospodarczej wprowadza ustawowy wymóg uczciwości gospodarczej, czyli
przestrzegania uczciwej konkurencji, a także poszanowania dobrych obyczajów i słusznych interesów
konsumentów.
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej dzieli przedsiębiorców na:
Mikroprzedsiębiorców – zatrudnienie średnioroczne (w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat
obrotowych) mniej niż 10 pracowników. Osiągnął przychód netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i
usług oraz operacji finansowych nieprzekraczających równowartości w złotych 2 milionów euro.
Suma aktywów bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości
w złotych 2 milionów euro.
Małych – zatrudnienie średnioroczne (w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych)
mniej niż 50 pracowników. Osiągnął przychód netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz
operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów euro. Suma aktywów
bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10
milionów euro.
44
Średnich – zatrudnienie średnioroczne (w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych)
mniej niż 250 pracowników. Osiągnął przychód netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz
operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 milionów euro. Suma aktywów
bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 43
milionów euro.
Najprostszą formą jest prowadzenie przedsiębiorstwa jednoosobowego przez osobę fizyczną.
Kolejne kroki niezbędne do podjęcia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną:
 Rejestracja w urzędzie miasta lub gminy
Należy złożyd wypełnione zgłoszenie w miejscowym urzędzie miasta, gminy.
- urząd w ciągu 14 dni wyda zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej,
- opłata za wpis od 1 stycznia 2002 roku wynosi 100zł
Z dniem 1 stycznia 2001 roku weszła w życie ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), zastąpi on
ewidencję działalności gospodarczej prowadzoną przez gminy, jednak zmiana ta będzie dotyczyd
osób, które będą rejestrowad przedsiębiorstwo jednoosobowe dopiero od 1 stycznia 2004 r.
 Rejestracja w urzędzie statystycznym
W miejscowym oddziale powiatowego urzędu statystycznego należy wypełnid wniosek o nadanie
numeru identyfikacji statystycznej REGON, wraz z REGONEM otrzymuje się określenie działalności
gospodarczej wg polskiej klasyfikacji działalności (EKD).
 Rejestracja w urzędzie skarbowym
W ciągu siedmiu dni od daty otrzymania potwierdzenia o wpisie do ewidencji działalności
gospodarczej należy zgłosid się do urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania. Jeżeli
przedsiębiorstwo będzie działało w innej dzielnicy, mieście, gminie należy zgłosid się także do urzędu
właściwego dla rejonu jego działania, gdyż ten właśnie urząd jest właściwy w sprawach podatku VAT.
Przedsiębiorstwo opodatkowane jest podatkiem dochodowym, dlatego musi powiadomid urząd o
wyborze formy opodatkowania na dany rok oraz podatkiem od towarów i usług VAT, z którego częśd
przedsiębiorstw jest zwolniona (jeżeli przewidywany obrót w bieżącym roku nie przekroczy 10.000
EURO). Na druku VAT-6 składa się oświadczenie o wyborze zwolnienia z podatku VAT (jeżeli
przysługuje) lub o rezygnacji ze zwolnienia. Podatnicy podatku VAT rejestrują się wypełniając druk
VAT- R, rejestracja ta kosztuje 200 zł (2010 r.) W urzędzie skarbowym ponadto należy dokonad
zgłoszenia identyfikacyjnego w celu otrzymania numeru NIP (druk NIP-1). Numerem tym należy się
posługiwad:
-
w dokumentach związanych z wykonywaniem zobowiązao podatkowych i nie podatkowych
należności budżetowych,
na oficjalnych drukach firmowych, ofertach,
na pieczątce firmowej.
45
 Zakładanie konta w banku
Posiadacz numeru NIP, zaświadczenia o wpisie do ewidencji wyrabia sobie pieczątkę i zakłada w
banku konto. Rachunek (najczęściej tzw. rachunek bieżący) może byd otwarty w dowolnym banku.
Służy on do gromadzenia środków pieniężnych oraz dokonywania rozliczeo. Umożliwia również
zaciąganie kredytów potrzebnych na finansowanie zobowiązao z tytułu prowadzonej działalności. W
celu otworzenia rachunku należy zawrzed z bankiem umowę oraz złożyd kartę wzorów podpisów
osób, które będą uprawnione do wydawania dyspozycji dotyczących operacji na rachunku.
 Rejestracja w Zakładzie Ubezpieczeo Społecznych
Obowiązek dokonania rejestracji w Zakładzie Ubezpieczeo Społecznych następuje w ciągu 7 dni od
daty wymienionej w zgłoszeniu NIP-1. Osoby prowadzące działalnośd gospodarczą mają obowiązek
odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy. Jeżeli
właściciel zatrudnia pracowników zgłasza ten fakt w ZUS-ie w ciągu 7 dni od ich zatrudnienia. Jest
wówczas zobowiązany również do odprowadzania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeo
Pracowniczych.
 Inne instytucje związane z rejestracją przedsiębiorstwa
O miejsce i zakres prowadzonej działalności, liczbie zatrudnionych należy zawiadomid Paostwowy
Inspektorat Pracy w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Niedopełnienie tej formalności
grozi karą od 500 do 5.000 zł. Aby sprawdzid, czy przedsiębiorstwo spełnia wymogi sanitarne, bhp,
przeciwpożarowe powinno zawiadomid odpowiednie organy. Mogą to byd: Stacja Sanitarno Epidemiologiczna, Inspekcja Nadzoru Budowlanego, Wydział Prewencji Straży Pożarnej.
46
URZAD REJESTRACYJNY
NAZWA DOKUMENTU
INFORMACJE DODATKOWE
URZĄD GMINY (do kooca 2003
WNIOSEK o wpis do ewidencji
działalności gospodarczej
Przy rejestracji wymagany jest
dowód osobisty
URZĄD STATYSTYCZNY
WNIOSEK RG-1
Potrzebny dokument o rejestracji
firmy
BANK
WNIOSEK o otwarcie rachunku
Może byd otwarty w dowolnym
banku. Potrzebna pieczątka i numer
NIP
roku, po tym czasie rejestracja
odbywad się będzie w KRS)
bankowego
UMOWA rachunku bankowego
Karta wzorów podpisów
Wymagane dokumenty:
- wpis do ewidencji
VAT-R lub VAT-6
OŚWIADCZENIE o wyborze podatku - dokonanie wyboru rozliczenia
podatku dochodowego
Należy podjąd decyzję w prawie
podatku VAT
URZĄD SKARBOWY
NIP-1, ewentualnie NIP-B (konto)
ZUS (Zakład Ubezpieczeo
ZUS ZUA – zgłoszenie do
Społecznych)
ubezpieczeo społecznych i
zdrowotnych.
ZUS ZFA – zgłoszenie danych
płatnika składek
ZUS ZBA – informacja numerach
rachunków bankowych
ZUS ZAA – zgłoszenie adresów
prowadzenia działalności
Potrzebne są
- dowód osobisty,
- zdjęcie,
- dokument o rejestracji
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 marca 2009 roku w sprawie wzoru wniosku o wpis do
ewidencji działalności gospodarczej. Na podstawie art. 7b ust. 10 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178, z późn. zm) zarządza co następuje: Określa
się wzór wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, stanowiący załącznik nr 1 do
rozporządzenia. Określa się elektronicznie wzór wniosku o wpis do ewidencji działalności
gospodarczej, stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia. Rozporządzenie weszło w życie z dniem
31 marca 2009r.
Osoba fizyczna zgodnie z miejscem zamieszkania składa we właściwym Urzędzie Miasta bądź Gminy
druk EDG1, Urząd przesyła dokument do: Urzędu Skarbowego, Urzędu Statystycznego i ZUS.
Z dniem złożenia wniosku EDG1 w urzędzie można rozpocząd działalnośd gospodarczą.
47
48
49



Urzᶏd Statystyczny
Urzᶏd skarbowy
Zakład Ubezpieczeo Społecznych
50
Živnostenské
podnikání
v Polsku
51
ŽIVNOSTENSKÉ PODNIKÁNÍ V POLSKU
Spousta mladých lidí by chtěla začít podnikat, dělat vlastní byznys, ale má obavu z komplikovaných
dapových a účetních předpisů, byrokracie, konkurence, nedostatku finančních prostředků.
Pramenem práva, zabývajícím se vedením podnikatelské činnosti v Polsku, je zákon ze dne 19.
listopadu 1999, Zákon o podnikatelské činnosti (Sbírka zákonů čís. 101, pol. 1178 s násl. změnami),
který je mnohokrát nazýván Ústavou podnikatelské činnosti, neboť stanoví nový rámec
hospodářského obratu a je základním právním předpisem upravujícím podnikatelskou činnost
v Polsku - Zákon ze dne 2. července 2004 o svobodném podnikání (Sbírka zákonů čís. 173, poz.
187).
K hlavním zákonným zásadám patří svoboda podnikání a rovnoprávnost podnikatelů. Zákony
upravují podnikatelskou činnost jako výdělečnou činnost, a to výrobní, obchodní, stavební, služební,
resp. výrobní činnost a těžbu nerostných surovin. Podnikání musí být prováděno organizovaným
způsobem a soustavně.
Podnikatelem rozumíme fyzickou osobu, právnickou osobu, jakož i organizace bez právní
subjektivity, které jsou dle zvláštního zákona právně schopny vykonávat podnikatelskou činnost
vlastním jménem. Podnikateli jsou rovněž společníci (podílníci) společností zřízených dle občanského
práva v rozsahu jimi prováděné podnikatelské činnosti.
Zákon o podnikatelské činnosti (podnikání) zavádí zákonný požadavek hospodářské poctivosti, čili
dodržování zásad hospodářské soutěže, a také úcty k dobrým mravům a oprávněným zájmům
spotřebitelů.
Podle Zákona o svobodném podnikání se podnikatelé dělí na:

mikropodnikatele – zaměstnávající průměrně ročně (aspop v jednom ze dvou posledních
účetních let) do 10 pracovníků, jež dosáhli čistého příjmu z prodeje zboží, výrobků a služeb,
jakož i finančních operací maximální částku 2 miliony euro v PLN. Souhrnná částka aktiv
rozvahy vyhotovené ke konci jednoho z těchto let nepřekročila 2 miliony euro v PLN.

malé – zaměstnávající průměrně ročně (aspop v jednom ze dvou posledních účetních let) do
50 pracovníků, jež dosáhli čistého příjmu z prodeje zboží, výrobků a služeb, jakož i finančních
operací maximální částku 10 milionů euro v PLN. Souhrnná částka aktiv rozvahy vyhotovené
ke konci jednoho z těchto let nepřekročila 10 milionů euro v PLN.

střední – zaměstnávající průměrně ročně (aspop v jednom ze dvou posledních účetních let)
do 250 pracovníků, jež dosáhli čistého příjmu z prodeje zboží, výrobků a služeb, jakož i
finančních operací maximální částku 50 milionů euro v PLN. Souhrnná částka aktiv rozvahy
vyhotovené ke konci jednoho z těchto let nepřekročila 43 miliony euro v PLN.
Nejjednodušší formou podnikání je podnikání jednotlivce, kterým je fyzická osoba.
52
Kroky fyzické osoby při zahájení podnikatelské činnosti v Polsku:

Registrace na městském nebo obecním úřadu
U místního městského nebo obecního úřadu je nutné podat vyplněnou přihlášku;
-
úřad v průběhu 14 dnů vydá potvrzení o zápisu do evidence podnikatelské činnosti
(živnostenského rejstříku),
poplatek za zápis od 1. ledna 2002 činí 100 PLN.
-
Od 1. ledna 2001 platí Zákon o Celostátním soudním rejstříku (KRS), jež nahradil evidenci
podnikatelské činnosti vedenou obcemi, avšak tato změna se týká pouze osob, které chtějí
registrovat podnik s jednou osobou teprve od 1. ledna 2004.

Registrace u statistického úřadu
Na místní pobočce okresního statistického úřadu je nutné vyplnit žádost o udělení
statistického identifikačního čísla (IČ), přičemž v potvrzení o udělení IČ bude stanoven i
předmět podnikatelské činnosti dle polské klasifikace podnikatelské činnosti (EKD).

Registrace u finančního úřadu
V průběhu sedmi dnů ode dne obdržení potvrzení o zápisu do evidence podnikatelské
činnosti je nutné se dostavit na místně příslušný finanční úřad dle bydliště. Bude-li podnik
podnikat také v jiné městské části, jiném městě resp. obci, je nutné se rovněž přihlásit u
místního finančního úřadu příslušného pro místo jeho působnosti, neboť tento úřad je
příslušný ve věci dani z přidané hodnoty (DPH). Podnik podléhá zdanění daní z příjmů, a proto
musí oznámit finančnímu úřadu volbu formy zdanění na příslušný rok, jakož i daní z přidané
hodnoty (DPH), z níž je část podniků osvobozena (nepřekročí-li předpokladaný obrat za běžné
účetní období 10.000,- EURO). Na tiskopisu DPH-6 se podává prohlášení o volbě osvobození z
daně DPH (jestliže podniku toto osvobození přísluší) nebo o rezignaci z osvobození. Plátci
DPH se registrují vyplněním tiskopis DPH- R, poplatek za registraci činí 200 PLN (na rok 2010).
Dále je nutné u finančního úřadu provést identifikační přihlášení za účelem obdržení
dapového identifikačního čísla - DIČ (tiskopis NIP-1). Dapové identifikační číslo (DIČ) je nutné
uvádět:
-

v dokumentech týkajících se plnění dapových závazků a nedapových rozpočtových
pohledávek,
na oficiálních firemních tiskopisech, nabídkách,
na firemním razítku.
Zřízení bankovního účtu
Vlastník dapového identifikačního čísla, s potvrzením o zápisu do evidence podnikatelské
činnosti, si zajistí firemní razítko a zřídí účet u bankovní organizace. Účet (nejčastěji tzv. běžný
účet) může být zřízen u libovolné banky. Je určen pro shromažďování finančních prostředků,
jakož i provádění zúčtování. Umožpuje rovněž využívání bankovních úvěrů potřebných pro
financování závazků z titulu prováděné podnikatelské činnosti. Za účelem zřízení účtu je
nutné s bankou uzavřít smlouvu, jakož i předložit kartu podpisových vzorů osob, jež budou
oprávněny k vydávání příkazů, týkajících se operací na účtu.
53

Registrace u Správy sociálního zabezpečení
Dále je podnikatel povinen provést registraci u Správy sociálního zabezpečení v průběhu 7
dnů ode dne uvedeného v přihlášce (tiskopisu) NIP-1. Osoby provozující podnikatelskou
činnost jsou povinny odvádět příspěvky na sociální zabezpečení a zdravotní pojištění, jakož i
fond práce (státní politiku zaměstnanosti). Jestliže majitel podniku zaměstnává pracovníky,
nahlásí tuto skutečnost u Správy sociálního zabezpečení v průběhu 7 dnů od jejich
zaměstnání. Potom je povinen
rovněž odvádět příspěvky na Fond zaručených
zaměstnaneckých plnění.

Další instituce spojené s registrací podniku
Místo a rozsah prováděné podnikatelské činnosti, jakož i počet zaměstnaných osob, je nutné
oznámit Státní inspekci práce , a to v průběhu 14 dnů do dne zahájení podnikatelské činnosti.
Nesplnění této povinnosti podléhá pokutě od 500 do 5.000 PLN. Je nutné prověřit, zda
podnik splpuje hygienické požadavky, požadavky v rozsahu bezpečnosti a ochrany zdraví při
práci, požární předpisy, za tímto účelem je zapotřebí se obrátit na příslušné orgány. Mohou
to být: Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna (Hygienická stanice – státní hygieník), Inspekcja
Nadzoru Budowlanego (Inspekce stavebního dozoru), Wydział Prewencji Straży Pożarnej
(Oddělení požární prevence).
54
REGISTRAČNÍ ÚŘAD
NÁZEV DOKUMENTU
DODATEČNÉ INFORMACE
OBECNÍ ÚŘAD (do konce roku
2003, potom je registrace
prováděna u Celostátního
soudního rejstříku)
ŽÁDOST o zápis do evidence
podnikatelské činnosti
Při registraci je nutné předložit
občanský průkaz
STATISTICKÝ ÚŘAD
ŽÁDOST - tiskopis RG-1
Nezbytný dokument o registraci
firmy
BANKA
ŽÁDOST o zřízení bankovního účtu Může být zřízen u libovolné banky
SMLOUVA o vedení bankovního
Nutné razítko a DIČ
účtu
Karta podpisových vzorů
FINANČNÍ ÚŘAD
Tiskopis NIP-1, resp. NIP-B (účet)
Tiskopis DPH-R nebo DPH-6
PROHLÁŠENÍ o volbě daní
Požadované dokumenty:
- potvrzení o zápisu do evidence
- volba formy zúčtování daní z
příjmů
Rozhodnutí o využití práva na
úhradu DPH
SSZ (Správa sociálního
zabezpečení)
Tiskopis ZUS ZUA – přihláška
k sociálnímu a zdravotnímu
pojištění
Tiskopis ZUS ZFA – přihlášení
údajů plátce příspěvků
Tiskopis ZUS ZBA – informace o
číslech bankovních účtů
Tiskopis ZUS ZAA – oznámení
adres provozoven
Jsou nezbytné:
- občanský průkaz,
- foto,
- dokument o registraci
Nařízení vlády ze dne 24. března 2009 ve věci vzoru žádosti o zápis do evidence podnikatelské
činnosti. Dle čl. 7b odst. 10 Zákona ze dne 19. listopadu 1999 – Zákon o podnikatelské činnosti
(Sbírka zákonů čís. 101, poz. 1178, s násl. změnami), nařizuje následující: Stanoví se vzor žádosti o
zápis do evidence podnikatelské činnosti, jež je přílohou čís. 1 Nařízení. Stanoví se elektronicky vzor
žádosti o zápis do evidence podnikatelské činnosti, jež je přílohou čís. 2 Nařízení. Nařízení nabývá
platnosti dnem 31. března 2009.
Fyzická osoba, dle místa bydliště, podává u příslušného Úřadu města nebo Úřadu obce tiskopis
EDG1. Úřad zasílá dokument: Finančnímu úřadu, Statistickému úřadu a SSZ.
Dnem podání žádosti na tiskopisu EDG1 u úřadu je možné začít podnikatelskou činnost.
55
56
57



Statistický úřad
Finanční úřad
Správa sociálního zabezpečení
58
Seznam
použité
literatury a
pramenů
59
SEZNAM POUŽITÉ LITERATURY A PRAMENŮ
Literatura
Rylová, Z., a kol.: Daňové zákony 2009 s komentářem změn, 1. vydání. Computer Press, a. s., Brno,
2008
Rylová, Z., a kol.: Daňové zákony 2010 s komentářem změn, 1. vydání. Computer Press, a. s., Brno,
2010
Periodika
Daně a účetnictví bez chyb, pokut a penále, IX. ročník, Poradce, s. r. o., Český Těšín, 2008
Daně a účetnictví bez chyb, pokut a penále, X. ročník, Poradce, s. r. o., Český Těšín, 2009
Daně a účetnictví bez chyb, pokut a penále, XI. ročník, Poradce, s. r. o., Český Těšín, 2010
Poradce 2009, Poradce, s. r. o., Český Těšín
Poradce 2010, Poradce, s. r. o., Český Těšín
Texty zveřejněné na internetu
http://www.i-poradce.cz
http://knihy.cpress.cz
http://www.finance.cz
http://www.podnikatel.cz
http://www.mesec.cz
http://cs.wikipedia.org
http://www.seminarky.cz
http://www.rodina-finance.cz
http://www.finance-management.cz
http://www.monitoruji.cz
http://www.berne.cz
http://www.kpmg.cz
http://m.ihned.cz
http://www.hrad.cz
http://www.mfcr.cz
http://www.ceskenoviny.cz
http://www.rhkbrno.cz
http://www.businessinfo.cz
http://www.czech.cz
http://www.sagit.cz
http://www.Lidovky.cz
http://www.podnikatelskyportal.cz
http://www.jakpodnikat.cz
http://www.danovapriznani.cz
http://www.az-data.net
http://www.idnes.cz
http://www.investujeme.cz
http://www.tax.cz
http://www.euroekonom.cz
60
61
jednoduše a srozumitelně
Zpracovala:
Ing. Liběna Orságová
studenti Provozu a ekonomiky dopravy Střední školy Bohumín (2009 - 2010)
Spolupracovaly:
Ing. Ivana Mudrová
Ing. Zuzana Serbousková
Mgr. Dagmar Obluková
Mgr. Jana Michalská
Odborná korektura:
Ing. Markéta Volkmerová
Jazyková korektura:
Ing. Liběna Orságová
Překlad českého systému podnikání:
Ing. Jindřich Michalski
Podnikání v Polsku a jeho překlad:
Zespól Szkół Ekonomiczno-Usługowych
Rybnik
Technická spolupráce, design, grafická úprava:
Ing. Robert Hejduk
Počet stran: 62
NEPRODEJNÉ
Vydala:
Střední škola Bohumín, příspěvková organizace, Husova 283, 735 81 Bohumín
www.sosboh.cz
Vytiskl:
X-MEDIA servis s.r.o.
© Střední škola Bohumín, 2010
Žádná část této publikace nesmí být kopírována a rozmnožována za účelem
rozšiřování v jakékoli formě či jakýmkoli způsobem bez písemného souhlasu
autorů.
62

Podnikání v Česku a Polsku

Transkript

Podobné dokumenty